Beroeps- en diplomaprofiel Pianotechnicus

Printversie (PDF)

Beroepsprofiel en diplomaprofiel 

Vakbekwaam ambachtelijk ondernemer Pianotechnicus

 

Algemeen

De pianotechnicus werkt in (of heeft) een bedrijf dat particulieren, bedrijven en/of verenigingen bedient. Het werk bestaat uit het stemmen en onderhouden van piano’s en vleugels. De meest voorkomende aanduiding van dit ambacht zijn ‘pianotechnicus’ en ‘pianostemmer’. 

Beroepsprofiel: Beschrijving van het beroep

Ambacht

De pianotechnicus verricht stem- en onderhoudswerkzaamheden aan piano’s. Dit doet hij als zelfstandig ondernemer of als medewerker in een pianobedrijf. De pianotechnnicus voert werkzaamheden uit in opdracht van de klant, dat in de meeste gevallen gaat om het stemmen van een piano. Tijdens het bezoek aan de klant analyseert de pianotechnnicus de technische staat van de piano. Hij geeft hierover advies over de technische staat en over eventuele nodige onderhouds- en afregelwerkzaamheden die moeten plaatsvinden. Nadat hierover afspraken met de klant zijn gemaakt voert de pianotechnicus de werkzaamheden uit. 

Bij stemwerkzaamheden analyseert de pianotechnicus de huidige stemming van een piano, om vervolgens stemwerkzaamheden (eventueel ondersteund door stemapparatuur) uit te voeren en zijn stemming te controleren. Onderhoudswerkzaamheden richten zich op het verhelpen van kleine problemen en het schoonmaken van de piano. Bij afregelen van een piano wordt het mechaniek van de piano goed op elkaar afgesteld zodat een piano goed functioneert en klinkt. Als ondernemer promoot de pianotechnicus zijn diensten. 

De sleutelactiviteiten van een pianotechnicus zijn:

  • Plannen en advies geven over onderhouds- en stemwerkzaamheden;
  • Het stemmen van de piano;
  • Uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden en afregelen van de piano. 

Werkomgeving/ context

Een pianotechnicus moet in diverse contexten kunnen werken. Onderhoudswerkzaamheden worden zowel in de werkplaats van een pianobedrijf als bij de klant uitgevoerd. Het stemmen van piano’s vindt plaats op locatie bij klanten. Dit kan bij particuliere klanten thuis zijn maar ook bij organisaties zoals (muziek-) scholen, theaters en concertzalen. Een pianotechnicus is in staat om zijn werkzaamheden en klantcontact af te stemmen op context specifieke factoren en wensen. 

Typerende beroepshouding

Een pianotechnicus is gericht op het leveren van kwaliteit. Het is belangrijk dat een pianotechnicus secuur werkt. Een piano is een complex instrument dat zowel technisch goed moet functioneren en goed moet zijn gestemd om deze kwaliteit te kunnen leveren. Een pianotechnicus kan zelfstandig werken, zijn werk goed organiseren en kan zelf oplossingen bedenken. 

De beroepshouding van de pianotechnicus is klantgericht. Hij kan omgaan met verschillende wensen van klanten en contexten. Hij geeft klanten advies en beheerst communicatieve vaardigheden om zijn netwerk uit te breiden. 

Omdat wensen kunnen van klanten verschillen, evenals de technische staat van instrumenten en de context van specifieke factoren, is een pianotechnicus gericht op het leveren van maatwerk en het zoeken naar de beste oplossing per situatie. 

Complexiteit en opbouw

De pianotechnicus moet zijn werk in verschillende werkomgevingen kunnen uitvoeren en rekening kunnen houden met omstandigheden zoals omgevingslawaai en wisselende temperaturen. Deze kunnen van invloed zijn op hoe hij zijn werkzaamheden uitvoert. Een pianotechnicus is in staat om de wens van de klant in kaart te brengen en te adviseren welke werkzaamheden moeten worden verricht.

Werkzaamheden van een pianotechnicus zijn specialistisch van uitvoer waarbij hij zowel volgens procedures moet werken maar ook naar eigen inzicht. 

Aanpassingen aan een piano kunnen onomkeerbaar zijn. Een pianotechnicus moet daarom kunnen inschatten wat een instrument aankan, een risicoafweging moeten maken en zijn klant hierover adviseren. De complexiteit wordt hierin medebepaald door de grote verscheidenheid aan oorzaken van een probleem evenals de grote diversiteit aan instrumenten.

Mogelijke functiebenamingen

In de meeste gevallen werkt een pianotechnicus alleen of met enkele collega’s in een bedrijf. Er is weinig hiërarchie. Afhankelijk van het bedrijf wordt het ontvangen van klanten en het uitvoeren van werk verdeeld. 

Wet en regelgeving

Er zijn geen specifieke beroepsvereisten of specifieke bevoegdheden waar een pianotechnicus aan moet voldoen. Als een pianotechnicus in dienst is bij een pianobedrijf is het belangrijk dat hij volgens de ARBO-richtlijnen werkt. Hoewel er geen specifieke richtlijnen zijn is het belangrijk dat een pianotechnicus geen gehoorbeschadiging oploopt tijdens werkzaamheden. 

Loopbaan- en ondernemings-perspectief

Landelijk gezien zijn ongeveer 600 personen werkzaam als pianotechnicus waarvan ongeveer de helft een eigen onderneming heeft (UWV, 2013) . De branche van pianotechnici is sterk vergrijst maar er worden geen tekorten verwacht (UWV, 2013). De meeste pianotechnici werken als zelfstandig ondernemer waardoor er geen sprake is van specifieke doorgroeimogelijkheden. 

Talen

Nederlandse taalvaardigheid is van belang voor een pianotechnicus. Vooral in (schriftelijk) contact met de klant (luisteren, spreken en schrijven) en secundair in het vertalen wensen in een voorstel (schrijven). 

Voor de uitoefening van het ambacht is verder van belang dat de pianotechnicus Engels en/of Duits beheerst. Deze talen zijn belangrijk voor het bestellen van producten die nodig zijn voor het repareren en/of herstellen van piano’s en vleugels. Het betreft hier lezen, gesprekken voeren, luisteren en schrijven. Afhankelijk van de regio en type clientèle krijgt de pianotechnicus ook in klantcontact te maken met deze talen. 

Rekenen/ wiskunde

Kennis van rekenen, wiskunde en natuurkunde zijn belangrijk voor het theoretisch inzicht dat wordt gevraagd bij stemwerkzaamheden. Ook is meetkunde belangrijk bij revisiewerkzaamheden.  

 

Diplomaprofiel Vakbekwaam Ambachtelijk Ondernemer Pianotechnicus 

Sleutelactiviteit 1: Plannen en advies geven over onderhouds- en stemwerkzaamheden

Contact maken

De pianotechnicus legt contact met de klant, luistert actief, verkent de opdracht van de klant door vragen te stellen en vat de opdracht samen als controle dat hij de opdracht van de klant goed begrepen heeft. 

Afspraak maken

De pianotechnicus maakt met de klant een afspraak voor een bezoek en noteert (digitaal) nauwkeurig wanneer deze plaats zal vinden en eventuele bijzonderheden. 

Bezoek voorbereiden

De pianotechnicus stelt op basis van zijn administratie vast welke materialen, gereedschappen en hulpmiddelen mogelijk gebruikt moeten worden bij de opdracht en neemt deze mee. 

Klant informeren tijdens bezoek

De pianotechnicus informeert op locatie de klant in begrijpelijke taal over zijn werkwijze en beantwoordt eventuele vragen. 

Technische inspectie van de piano

De pianotechnicus controleert of er geen zichtbare schades zijn aan de piano die mogelijkerwijs achteraf aan hem toegerekend kunnen worden. Hierna haalt de pianotechnicus zorgvuldig en op correcte wijze uit elkaar. De pianotechnicus beoordeelt vakkundig en accuraat de technische staat van de piano met daarvoor bestemde hulpmiddelen die hij doeltreffend en efficiënt inzet. 

Beoordelen technische staat van de piano

De pianotechnicus beoordeelt vakkundig en accuraat de technische staat van de piano met daarvoor bestemde hulpmiddelen die hij doeltreffend en efficiënt inzet. Op basis van zijn bevindingen concludeert hij of hij de opdracht van de klant kan uitvoeren en of de technische staat toereikend is om stemwerkzaamheden goed te kunnen uitvoeren.

Adviseren van de klant

De pianotechnicus communiceert in begrijpelijke taal met zijn klant over zijn beoordeling van de staat van de piano, geeft advies over welke werkzaamheden moeten worden uitgevoerd en welke onderdelen daar eventueel voor worden moeten worden aangeschaft. De pianotechnicus legt uit aan de klant wat de tijdsduur en kosten van werkzaamheden zijn en of deze direct kunnen worden uitgevoerd. Tevens beantwoordt hij vragen van de klant over zijn advies, stemt samen met de klant af welke werkzaamheden en wanneer deze worden uitgevoerd en noteert deze nauwkeurig. 

Sleutelactiviteit 2: Het stemmen van een piano

Voorbereiden stemwerkzaamheden

De pianotechnicus analyseert de huidige stemming van de piano en kiest de benodigde technieken en gereedschappen voor het aanpassen van de stemming. 

Stemmen van de piano

De pianotechnicus stemt de piano op het gehoor (eventueel ondersteund door stemapparatuur) en hanteert nauwkeurig en op detailniveau de juiste wijze stemtechnieken en gereedschappen. De pianotechnicus is in staat om te stemmen vanuit de centrale a (a4=440Hz) of op de door de klant gewenste toonhoogte, werkt geconcentreerd en reageert adequaat op onverwachte omstandigheden (omgevingsgeluiden). De pianostemmer controleert door tussentijdse controles de stemkwaliteit en herstelt op adequate wijze fouten.  

Controleren van de stemming

De pianotechnicus controleert nauwkeurig met verschillende eindcontroles of de stemming op detailniveau voldoet aan kwaliteitseisen en herstelt op adequate wijze fouten. 

Controleren tevredenheid van de klant

De pianotechnicus vraagt aan de klant of deze tevreden is over de uitgevoerde stemwerkzaamheden en stemming van de piano en herstelt zijn werkzaamheden op adequate wijze wanneer de klant niet tevreden is. De pianostemmer geeft de klant in begrijpelijke taal advies over het onderhoud van de piano. 

Sleutelactiviteit: 3 Uitvoeren van onderhoudswerkzaamheden en afregelen van de piano

Volgorde bepalen van werkzaamheden

De pianotechnicus bepaalt op basis van zijn technische inspectie in welke volgorde hij onderhoudswerkzaamheden uitvoert. 

Schoon- en stofvrij maken

De pianotechnicus maakt de piano schoon en stofvrij.

Uitvoeren van eenvoudig onderhoud

De pianotechnicus vervangt kapotte of versleten onderdelen (gebroken trekbandjes, gebroken veren, gebroken snaren, asjes van het mechaniek, kleine leren en vilten onderdelen) op accurate en vakkundige wijze, waardoor het klavier en mechaniek van de piano weer optimaal functioneert. 

Controleren van onderhoud

De pianotechnicus controleert na afloop van eenvoudige onderhoudswerkzaamheden of de problemen weer zijn verholpen. 

Volgorde bepalen afregelwerkzaamheden

De pianotechnicus bepaalt welke afregelwerkzaamheden nodig zijn, en in welke volgorde hij deze uitvoert.  

Afregelen van de piano

De pianotechnicus voert afregelwerkzaamheden op accurate en nauwkeurige wijze uit waardoor de piano in technische samenhang op optimale wijze functioneert. 

Afregelwerkzaamheden:

  • Correct afstellen van mechaniekstand in de piano; 
  • Het richten van onderdelen op de snaren en in lijn daarmee onderhamers;
  • Het bepalen van de stijghoogte (afstand voorkant hamer tot de snaar); 
  • Lucht uitschroeven tussen piloot en onderhamer;
  • Het afstellen van de afval; 
  • Het recht leggen van het klavier;
  • Diepgang toetsen afstellen in combinatie met de vangerstand;
  • Diepgang toetsen afstellen in combinatie met nadruk;
  • Afregelen van de halve gang demping en de afkomst dempers op demperstang;
  • Afstellen van de pedaalwerking.

Controleren afregeling piano

De pianotechnicus controleert na uitvoer van afregelwerkzaamheden of de piano in technische samenhang functioneert volgens geldende normen. 

Beroepsprofiel en diplomaprofiel 

Vakbekwaam Ambachtelijk Ondernemer

 

Sleutelactiviteit 1: Start een onderneming

Voor een ambachtelijk ondernemer is het van groot belang zijn ondernemerschap te ontwikkelen en te verbeteren, om als kleine zelfstandig ondernemer een eigen bedrijf te kunnen starten en runnen. 

Bij het starten en/of runnen kan de ambachtelijk ondernemer met verschillende complicerende factoren te maken hebben. Hierbij is hij afhankelijk van een steeds veranderende markt en dient deze ontwikkelingen goed in de gaten te houden. Ook heeft hij te maken met een grote diversiteit aan taken die te maken hebben met het ondernemerschap, zoals marketing, financiën en natuurlijk het vakgebied waarin hij onderneemt. Deze taken dient hij allemaal goed tot uitvoer te brengen. In bijna geen enkel geval kan hij terugvallen op standaardprocedures of routines.

De ambachtelijk ondernemer is volledig zelfsturend, waardoor hij zelf een goede balans moet vinden in het geven aan voldoende aandacht aan de verschillende aspecten van het zelfstandig ondernemerschap. Ook wat betreft de reikwijdte en de mogelijkheden in de onderneming. De ambachtelijk ondernemer voert zijn taken zelfstandig uit draagt de volledige  eindverantwoordelijkheid voor zijn onderneming.

De ambachtelijk ondernemer zet een ondernemingsidee op basis van (eigen) onderzoek om in een keuze voor product, prijs, plaats, personeel, promotie en presentatie van het bedrijf. De ambachtelijk ondernemer legt dit vast in een ondernemersplan inclusief een onderbouwing met een financieringsplan en zijn rol als ondernemer. Hij brengt prioriteiten aan en schakelt tussen creativiteit en planmatigheid, schakelt de juiste mensen/middelen in en lost problemen op. Hij zoekt samenwerking met klanten/ opdrachtgevers en anderen zoals samenwerkingspartners, opdrachtnemers en leveranciers. De ambachtelijk ondernemer start de onderneming conform dit plan. 

Bepaalt het toekomst(beeld) van de onderneming en zijn rol als ondernemer

De ambachtelijk ondernemer oriënteert zich op de markt, klant en concurrentie en onderzoekt de kansen en mogelijkheden voor het starten van een nieuwe onderneming of het overnemen van een bestaande onderneming. De ambachtelijk ondernemer beschikt over kennis van relevante wet- en regelgeving voor het starten van een onderneming.

De ambachtelijk ondernemer onderzoekt objectief de kansen en bedreigingen voor de onderneming en ontwikkelingen in de markt, bijvoorbeeld aan de hand van een SWOT-analyse. 

De ambachtelijk ondernemer trekt logische conclusies over de kant die hij op wil met zijn onderneming op basis van het onderzoek naar (ontwikkelingen in) de markt, doelgroep, etc. en zijn eigen ondernemerschap. Hij kan marktgegevens interpreteren en vertalen naar zijn eigen onderneming.

De ambachtelijk ondernemer heeft inzicht in de eigenschappen van een ondernemer. Hij reflecteert op realistische wijze op zichzelf in zijn rol als (aankomend) ondernemer en op de onderneming. 

Geeft de onderneming vorm

De ambachtelijk ondernemer werkt het (toekomst)beeld van de onderneming verder uit door aan te geven wat de doelgroep, het aanbod en verdienmodel van de onderneming zijn. 

De ambachtelijk ondernemer bepaalt hoe hij het aanbod aan de doelgroep aanbiedt (verkoopkanalen, inzet van marketing en promotie, prijsbepaling). Hij maakt tevens juridische en financiële keuzes over o.a. de ondernemingsvorm, vergunningen, (commerciële) samenwerking en/of (externe) deskundigheid. 

De ambachtelijk ondernemer weegt de essentiële (financiële) zaken en risico's af die voortvloeien uit de keuze voor een ondernemingsvorm. Hij verwerkt al deze keuzes en overwegingen in een plan voor de onderneming. Hij vertaalt alle afwegingen op logische wijze naar een ondernemingsplan (nieuw of actualiseert een bestaand plan) voor de onderneming inclusief de juridische ondernemingsvorm, specifieke, meetbare,-acceptabele, realistische en tijdgebonden marketing doelstellingen en een missie en een visie voor de onderneming. De ambachtelijk ondernemer beschikt over kennis van relevante wet- en regelgeving voor het runnen van een onderneming. Hij kan zijn ideeën zowel mondeling als schriftelijk presenteren.

De ambachtelijk ondernemer inventariseert welke (administratieve) handelingen nodig zijn voor het dagelijks beheer van de onderneming en organiseert de uitvoering ervan. Hij heeft basale kennis van (omzet)belastingwetgeving met betrekking tot een eigen onderneming. 

Regelt het financiële gedeelte van het opstarten van de onderneming

De ambachtelijk ondernemer houdt rekening met de financiële consequenties van keuzes.

De ambachtelijk ondernemer berekent de (verwachte) kosten en opbrengsten van de (nieuwe) onderneming. Hij weet wat een exploitatiebegroting en een liquiditeitsbegroting zijn en hoe hij dit moet berekenen. Hij onderzoekt en/of beoordeelt de noodzaak voor investeringen. Desgewenst onderzoekt hij mogelijkheden om kosten te reduceren. Hij berekent hoeveel financiële middelen nodig zijn en op welke termijn(en). Hij onderzoekt (interne en externe) financieringsmogelijkheden en inventariseert mogelijke investeerders. 

De ambachtelijk ondernemer beschrijft aan de hand van zijn berekeningen en onderzoek in een investeringsbegroting en/of financieringsplan hoe de financiering van de onderneming is georganiseerd.

Presenteert en promoot de onderneming

De ambachtelijk ondernemer schrijft een marketingplan met daarin beschreven hoe hij de 6 P’s (product, prijs, plaats, presentatie, promotie en personeel) in praktijk gaat brengen. 

De ambachtelijk ondernemer beschrijft het verkoopproces. Hij maakt berekeningen voor offertes en bepaalt een verkoopprijs voor het product. Hij beschrijft zaken als hoe hij klanten gaat werven en hoe hij een offerte opgaat stellen. Hij bepaalt wat in de algemene voorwaarden moet worden opgenomen. Hij heeft aandacht voor aftersales, betalings- en leveringsvoorwaarden en betalingsgedrag van klanten. 

De ambachtelijk ondernemer denkt nauwkeurig na over de opzet en uitvoering van promotionele acties en presentaties. Hij heeft kennis van de meest gehanteerde communicatiestrategieën en marketingstrategieën in het vakgebied. Hij bedenkt hoe hij indruk kan maken op potentiële klanten, via o.a. social-media, e-commerce, webcare, website, folders, advertenties etc of door zichzelf en zijn bedrijf te presenteren op (lokale) beurzen en evenementen en/of bij (netwerk)bijeenkomsten. 

Koopt in voor de onderneming

De ambachtelijk ondernemer analyseert het bestaande aanbod m.b.t. inventaris en assortiment op voor de onderneming relevante aspecten, zoals prijs, kwaliteit, betalings- en leveringsvoorwaarden, duurzaamheid. Hij maakt een weloverwogen keuze voor wat hij het beste kan inkopen/huren gezien de kosten die hij maakt, de kwaliteit die hij wil leveren en de expertise die hij in huis heeft. 

De ambachtelijk ondernemer kijkt kritisch naar de voor-en nadelen van samenwerking met diverse partijen, gericht op betrouwbaarheid en het beste resultaat voor de onderneming. 

De ambachtelijk ondernemer heeft kennis van (inkoop)contracten/verbintenissen in het kader van het zelfstandig ondernemerschap. De ambachtelijk ondernemer kan in zakelijke situaties gesprekstechnieken toepassen. Hij sluit overeenkomsten met leveranciers en onderhandelt waar nodig over leveringsvoorwaarden. 

Klik hier om het beroeps- en diplomaprofiel te printen (PDF) 

Klik hier voor informatie over de opleiding Pianotechnicus

Ben jij ook nieuwsgierig naar onze opleidingen?
Wil jij meer weten? Kijk dan bij de veelgestelde vragen
Wil jij een leerling opleiden en bijdragen aan de ontwikkeling van jouw ambacht?